Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników wynika z ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003r. Nr 124). Zakres ubezpieczenia w stosunku do rolników wynika z art. 1 ustawy, i jest określony jako: obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego i obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych.

Zgodnie z art. 44. rolnik jest obowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego. Umowę ubezpieczenia OC rolników zawiera się na okres 12 miesięcy. Umowa raz zawarta przedłuża się na lata następne - chyba że zostanie wypowiedziana przed upływem okresu ubezpieczenia. Oznacza to, że nie ma potrzeby "pamiętać" o corocznym odnawianiu polisy - umowa jest wciąż obowiązująca - oczywiście nie zwalnia to z obowiązku zapłaty składki! Jednak zawarcie następnej umowy nie następuje pomimo braku powiadomienia o ewentualnym rozwiązaniu, jeżeli:

1) nie została opłacona określona w umowie składka za mijający okres 12 miesięcy lub w przypadku cofnięcia zakładowi ubezpieczeń zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC rolników albo

2) w przypadku ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, ogłoszenia lub zarządzenia likwidacji zakładu ubezpieczeń albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzenia postępowania upadłościowego.

Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników powstaje w dniu objęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego - istotne jest to, że mowa w ustawie jest o objęciu w posiadanie faktyczne - niekoniecznie związane z przeniesieniem własności. Jeżeli po zawarciu przez rolnika umowy ubezpieczenia OC rolników posiadanie (faktyczne władztwo - niekoniecznie własność) gospodarstwa rolnego przejdzie na inną osobę, prawa i obowiązki rolnika wynikające z umowy ubezpieczenia OC rolników przechodzą na tę osobę, która przejęła władztwo.

Umowa ubezpieczenia rozwiązuje się z upływem 12 miesięcy, na które została zawarta (czyli nie przedłuża się "automatycznie"), chyba że osoba obejmująca gospodarstwo rolne w posiadanie wypowie ją przed upływem 30 dni od dnia objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie. W przypadku wypowiedzenia umowy rozwiązuje się ona z upływem 30 dni następujących po dniu objęcia gospodarstwa rolnego w posiadanie.

Następuje wtedy obowiązek pierwotny zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia - gdyż umowa poprzednio obowiązująca została wypowiedziana (w związku z tym, iż nowy posiadacz ma prawo albo kontynuować ubezpieczenie poprzednika do końca zawartej umowy albo ma prawo do 30 dni wypowiedzieć umowę - w związku z tym, iż może sam zawrzeć umowę z ubezpieczycielem wybranym przez siebie. Obowiązek ubezpieczenia jednak istnieje! Obowiązek ten musi być zrealizowany najpóźniej w ostatnim dniu przed upływem obowiązywania poprzedniej umowy (30 dni od wypowiedzenia)

W przypadku oddania przez rolnika w posiadanie części gospodarstwa rolnego stanowiącej odrębne gospodarstwo rolne, do tej części stosuje się pierwotny obowiązek zawarcia umowy OC rolników. Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia zakładu ubezpieczeń o zmianie w posiadaniu gospodarstwa rolnego spoczywa na rolniku dotychczas posiadającym gospodarstwo rolne. W przypadku, gdy zmiana w posiadaniu gospodarstwa rolnego nastąpiła wskutek śmierci tego rolnika, obowiązek zawiadomienia zakładu ubezpieczeń spoczywa na osobie obejmującej gospodarstwo rolne w posiadanie.

Rolnik dotychczas posiadający gospodarstwo rolne i jego następca obejmujący gospodarstwo rolne w posiadanie, ponoszą odpowiedzialność solidarną wobec zakładu ubezpieczeń za zapłatę składki ubezpieczeniowej, należnej zakładowi ubezpieczeń, za czas do końca miesiąca, w którym zawiadomiono zakład ubezpieczeń o zmianie w stanie posiadania gospodarstwa rolnego. Oznacza to, iż zakład ubezpieczeń może dochodzić zapłaty składki zarówno od poprzednika, jak i od następcy, jak też od poprzednika i następcy razem.

Zgodnie z art. 49 Ustawy, umowa ubezpieczenia OC rolników ulega rozwiązaniu:

1) z upływem 12 miesięcy, na które została zawarta;

2) z chwilą, kiedy użytki i grunty tracą charakter gospodarstwa rolnego. Gospodarstwo rolne według ustawy to: obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych jako użytki rolne gruntów pod zabudowaniami, przekraczający łącznie powierzchnię 1,0 ha, jeżeli podlega on w całości lub części opodatkowaniu podatkiem rolnym, a także obszar takich użytków i gruntów, niezależnie od jego powierzchni, jeżeli jest prowadzona na nim produkcja rolna, stanowiąca dział specjalny w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;

3) z dniem zmiany stanu prawnego lub faktycznego powodującego niepodleganie opodatkowaniu podatkiem rolnym albo podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu prowadzenia produkcji rolnej stanowiącej dział specjalny;

4) jeżeli po zawarciu przez rolnika umowy ubezpieczenia OC rolników posiadanie gospodarstwa rolnego przeszło na inną osobę - w stosunku do poprzednika;

5) z upływem 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń.