Zagrodnik

 

31 lipca 2014, 01:16

Partner

Logowanie

Reklama




Rzepak hybrydowy?

warning: Parameter 1 to theme_field() expected to be a reference, value given in /includes/theme.inc on line 170.

Postęp biologiczny w hodowli nowych odmian jest procesem związanym z doskonaleniem cech genetycznych rzepaku, który ma pomóc producentowi w uzyskaniu wysokich plonów o najwyższych parametrach jakościowych.

Podstawowymi kryteriami wyboru odmiany rzepaku do uprawy są: plon nasion, wymagania siedliskowe, wczesność dojrzewania, zimotrwałość, odporność roślin na wyleganie i podatność na choroby. Prawidłowy dobór odmiany pozwala osiągnąć wysokie, stabilne plony przy zachowaniu optymalnych nakładów. Najwyższą opłacalność produkcji można osiągnąć przy wykorzystaniu indywidualnych cech każdej odmiany i podzieleniu powierzchni uprawy - wyborze kilku odmian, co zabezpiecza producenta przed stratami spowodowanymi m.in. niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Wśród zarejestrowanych i zalecanych do uprawy w Polsce odmian rzepaku mamy odmiany populacyjne i mieszańcowe. W Polsce udział mieszańców w zasiewach wynosi około 15-20% i stale rośnie.

Odmiany mieszańcowe powstają wskutek krzyżowania dwóch linii rodzicielskich. Ich potencjał plonotwórczy oparty jest na szerszym materiale genetycznym, co w efekcie zwiększa ich potencjał regeneracyjny oraz zdolności adaptacyjne. Z powodu szybkiego rozwoju początkowego roślin mieszańcowych rzepaku, ich lepszego ukorzeniania się, a w konsekwencji lepszego wykorzystania przez nie wody i składników pokarmowych, już na starcie nadają się one na opóźnione siewy dużo bardziej niż odmiany liniowe.

Dla tych odmian redukcja plonu w warunkach opóźnionego i późnego siewu jest średnio do ok. 20% mniejsza niż w przypadku odmian populacyjnych, w zależności od roku, odmiany i warunków pogodowo-glebowych. Mają one również głębszy i lepiej rozwinięty system korzeniowy, przez co intensywniej pobierają wodę z gleby i lepiej radzą sobie w warunkach suszy i okresowych niedoborów wody. Ich zdolność pompowania wody z gleby jest także znacząco wyższa, niż w przypadku odmian populacyjnych.

Również na stanowiskach lekkich, gorzej nadających się pod uprawę rzepaku i o ograniczonej dostępności wody i składników pokarmowych, udaje się odmianom hybrydowym dobrze ukorzenić i rozkrzewić, a ich silnie wykształcony system korzeniowy pozwala lepiej korzystać z wody oraz podnosi zdolność przyswajania azotu. W efekcie tego rośliny te osiągają wyższą zdolność jego pobierania niż odmiany populacyjne. Odmiany te charakteryzują się również lepszą mrozoodpornością i zimotrwałością oraz większą zdolnością do regeneracji uszkodzeń. Argumentów przemawiających za ich uprawą jest zdecydowanie więcej niż w przypadku odmian populacyjnych.

Według wieloletnich badań COBORU (2000-2007), różnica w plonach nasion pomiędzy najlepszymi odmianami mieszańcowymi, a najplenniejszymi odmianami populacyjnymi wynosi średnio od kilku do kilkunastu procent na korzyść tych pierwszych. Ponadto wyższe zaolejenie nasion odmian heterozyjnych powoduje uzyskanie wyższych plonów tłuszczu nawet o kilkanaście procent.

Wybór odpowiedniej odmiany jest więc kluczową sprawą. Tegoroczne prognozy dla producentów rzepaku są optymistyczne. W tym roku zmniejszył się areał zasiewów rzepaku o ok. 10%, gdyż część rolników postanowiła zrezygnować z zasiewów na korzyść pszenicy. Obawę o niewystarczającą ilość surowca uzasadniają wyniki eksportu. Tylko w ciągu ubiegłego roku sprzedaż z Polski do Niemiec osiągnęła wysoki wynik ponad 300 tysięcy ton. A zapotrzebowanie na ten surowiec jest coraz większe, gdyż w krajach UE silnie rozwija się produkcja biopaliw.

Partnerzy