Słowo "cross" oznacza krzyż, a do rolnictwa odnosi się ono dlatego, że bliski jest już termin wdrażania w naszym kraju zasad cross-compliance (kros komplajens), po polsku zwanych "krzyżową zgodnością" albo "wzajemną zgodnością". O co tutaj chodzi?

Powodem wprowadzania tych zasad, jest, co tu ukrywać, niewątpliwie chęć zmniejszenia wydatków na dotowanie rolnictwa, a już na pewno, zmniejszenie dotacji dla części rolników. Bowiem gospodarstwo, aby mogło zachować prawo do pełnej dotacji, musi spełniać wymagania wzajemnej zgodności. Ogólnie chodzi o to, że rolnik prowadząc swoje gospodarstwo, musi to robić tak, aby zapewnić zachowanie odpowiedniego stanu gleby, dobrych warunków życia roślin i zwierząt oraz zdrowia i bezpieczeństwa ludzi.

Te ogólne zasady przekładają się na konkretne wymagania wobec każdego gospodarstwa, i w miarę ich wprowadzania, rolnik będzie zobowiązany składać oświadczenie czy je spełnia. Zależnie od treści tego oświadczenia, dopłaty będą mu zmniejszane, lub przyznawane w pełnej wysokości. Prawdziwość oświadczeń będzie kontrolowana, zarówno z wykorzystaniem zdjęć satelitarnych, jak i poprzez kontrole w gospodarstwie i u kontrahentów rolnika. Zapowiedziane obniżki dopłat nie są duże, bo oscylują w okolicy 5%, jednak należy się spodziewać, że to na początek. Jak pokazuje tradycja, z czasem nie spełnianie wymagań może być powodem całkowitego cofnięcia dotacji.

Rolników czeka więc dylemat, bo w wielu gospodarstwach wdrażanie zasad wzajemnej zgodności wymagać będzie inwestycji. A to w sytuacji niskotowarowych gospodarstw może być trudne i ryzykowne.

Każdy rolnik, już za kilka tygodni, będzie mógł podpisać umowę ze swoim indywidualnym doradcą rolnym. to gwarantuje mu wdrażane już jedno z działań PROW. Doradca taki, dofinansowany ze środków dystrybuowanych przez ARiMR, będzie między innymi przygotowywał plany rozwoju gospodarstwa, oraz doradzał w zakresie wdrażania cross-comliance. Doradca będzie zobowiązany do zachowania tajemnicy, i nie będzie mógł przekazywać informacji o faktycznym stanie gospodarstwa. Należy mieć nadzieję, że rolnicy masowo zechcą korzystać z tej nowej formy wsparcia.